noetyka.pl

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Czym jest noetyka?

Czym jest noetyka? Najtrafniej należałoby powiedzieć, że noetyka jest pewnym rodzajem poznania, a mianowicie takie uchwycenie jakiegoś zjawiska, jakiejś rzeczy, czy jakiejś osoby, w którym odsłania się ich istota, ich głęboka prawda. Chodzi tu o prawdę w jej klasycznym rozumieniu jako zgodność poznania z rzeczywistością. Noetyka bowiem – jak bezbronnie wierzymy – dociera do świata bardziej rzeczywistego niż ten, w którym poruszamy się na co dzień. Ujmuje prawdy niewymazywalne i nieprzemijalne. Poznaje to, co jest, a nie to, co staje się i zanika.

Noetyka nie jest teorią, choć ci, którzy ją stosują, odwołują się często do różnych rozumowych ustaleń, aby móc naprowadzić na pewnego rodzaje „czucie” noetyki. Aby znaleźć w sobie taką intuicję, pomocna staje się teoria antropologiczna, ukazująca różne wymiary funkcjonowania człowieka (wegetatywny, zmysłowy, rozumowy i noetyczny) oraz teoria metafizyczna (ontologiczna), rozróżniająca wymiary samej rzeczywistości. Przygotowaniem i prezentacją takich teorii zajmuję się filozofia noetyczna.

Noetyki jako takiej nie można się nauczyć. Można ją jedynie w sobie odkryć, jako że ten rodzaj i sposób poznania rzeczywistości jest dany każdemu człowiekowi. Noetyka jest zatem jak sztuka, która zakłada istnienie czegoś, co nazywamy talentem, a co stanowi naturalne uposażenie człowieka. Ten „noetyczny” talent drzemie w każdym z nas. Chodzi o to, aby go odkryć i wypielęgnować. Tym zajmuje się pedagogika noetyczna, nie odnosząc się jedynie od okresu naszego dzieciństwa, ale mając rozwój człowieka na przestrzeni całego życia.

Tak rozumiana pedagogika domaga się psychologii, czyli teorii ludzkiej psychiki, czy – jak można to lepiej ująć – ludzkiej duszy, w ramach której można byłoby umiejscowić poznanie noetyczne na tle poznania zmysłowego i rozumowego oraz innych doznań i przeżyć. Psychologia noetyczna zatem zajmuje się nazywaniem i porządkowaniem wewnętrznych doświadczeń, aby między nimi rozpoznać i uchwycić to niewielkie duchowe „światło”, które jest w nas źródłem noetycznego poznania.

Noetyczne „światło” – dane nam z samego faktu bycia człowiekiem – jest rzeczywiście niewielkie i na ogół nie zostaje przez ludzi rozpoznane. Tymczasem stanowi ono poniekąd nasze przeznaczenie. W tym „miejscu” bowiem zobaczyć mamy Boga, a widzenie Go jest szczęściem, którego szukamy. Będąc chrześcijanami wierzymy, że Bóg stał się człowiekiem i zamieszkał w nas, abyśmy mogli zamieszkać w Nim. Przygoda kroczenia za tym noetycznym „światłem”, czy – jak wolą inni – za światłem Bożej łaski, jest przedmiotem innej dziedziny związanej z noetyką, a mianowicie teologii noetycznej.

 

Biuletyn

Zainteresowała Cię tematyka tej strony? Zostaw swój mail, a wtedy otrzymasz informację o nowościach na stronie, nowych publikacjach bądź inicjatywach Instytutu Noetyki.